O 25-punktowej karcie ocen
Każdy raport pogłębiony kończy się 25-punktową kartą ocen - uporządkowanym przejściem przez te aspekty biznesu, których nie pokażą same wskaźniki finansowe: jak spółka realnie zarabia, jak trwały jest jej produkt i jak wygląda otoczenie, w którym działa. Każdy punkt to ocena binarna: 1 = spełniony lub 0 = niespełniony. Suma punktów z trzech kategorii daje końcowy wynik (maksymalnie 25).
Po co uporządkowana ocena jakościowa
Części najważniejszych pytań o spółkę nie da się zamknąć we wskaźniku: trwałość produktu, jakość zarządu, kierunek popytu w kategorii, pozycja wobec konkurencji. Wielu inwestorów te pytania albo pomija jako zbyt subiektywne, albo odpowiada na nie wyrywkowo - na te akurat, które same przyjdą do głowy. Karta ocen przepuszcza każdą spółkę przez ten sam zestaw 25 punktów, więc jakościowy obraz jednego raportu można bezpośrednio porównać z kolejnym.
Punkty są celowo konkretne. Wymuszają na modelu zajęcie stanowiska - czy spółka ma siłę cenową, czy działa efekt sieciowy, czy popyt w kategorii rośnie - zamiast prześliźnięcia się przez te wątki w jednym akapicie. Każde tak lub nie ma pisemne uzasadnienie z odnośnikiem do źródła, więc tok rozumowania można zweryfikować, a nie tylko przyjąć na słowo.
25 sprawdzanych punktów
Spółka (10 punktów)
Wewnętrzna jakość firmy: etap rozwoju, know-how i wartości niematerialne, dywersyfikacja geograficzna i produktowa, nakłady na B+R, siła marki, przestrzeń do ekspansji oraz ekspozycja na branże przyszłości, a nie schyłkowe.
- Etap rozwoju
- Unikalne know-how i wartości niematerialne
- Dywersyfikacja geograficzna
- Dywersyfikacja produktowa
- Nakłady na B+R
- Silna marka korporacyjna
- Silne marki produktowe
- Przestrzeń do ekspansji
- Nowe rynki do wejścia
- Branża przyszłości
Produkt (6 punktów)
Trwałość głównego źródła przychodów: jak trudno go zastąpić, jak czysto się skaluje, czy ma nowe zastosowania, jak stabilny jest udział rynkowy, czy występują efekty sieciowe i jak realnie nowatorska jest oferta.
- Trudny do zastąpienia
- Łatwy do skalowania
- Możliwe nowe zastosowania
- Duży i stabilny udział rynkowy
- Efekty sieciowe
- Unikalny i innowacyjny
Otoczenie (9 punktów)
Co otacza biznes: intensywność konkurencji, strukturalne i finansowe bariery wejścia, trwałe przewagi, wrażliwość cenowa klientów i siła cenowa spółki, kierunek popytu w kategorii oraz lojalność klientów.
- Niska konkurencja
- Warunki quasi-monopolu
- Wysokie bariery wejścia
- Wysoka bariera finansowa wejścia
- Przewagi konkurencyjne
- Niska wrażliwość cenowa
- Siła cenowa
- Rosnący popyt w kategorii
- Lojalni klienci
Jak punktowany jest każdy element
Każdy punkt oceniany jest binarnie: 1 - spełniony, 0 - niespełniony. Nie używamy ocen połówkowych. Model musi się zdecydować i podeprzeć decyzję co najmniej dwoma zdaniami: pierwsze opisuje, co było oceniane i jak zapadła decyzja, drugie zakotwicza ją w konkretnym fakcie, cytacie, liczbie lub nazwanym źródle z analizowanych materiałów.
Materiał dowodowy pochodzi ze źródeł pierwotnych: opisowych części najnowszych sprawozdań SEC (opis biznesu i czynniki ryzyka w 10-K oraz najnowszy 10-Q), transkrypcji ostatniej telekonferencji z analitykami oraz istotnych wiadomości z ostatnich trzydziestu dni. Każde uzasadnienie zawiera odnośniki [n] wskazujące dokładne źródło, na którym oparł się model.
Przedziały punktowe
- 22–25Wyjątkowa jakość; mocne fundamenty
- 18–21Silna spółka; wiele przewag jakościowych
- 14–17Przeciętnie; pojedyncze atuty jakościowe
- 10–13Słaba jakość; wysokie ryzyko
- 0–9Bardzo słabe fundamenty jakościowe
Jak czytać wynik
Wysoki wynik oznacza, że większość kryteriów inwestycyjnych jest aktualnie spełniona - to nie jest rekomendacja kupna. Czytaj kartę ocen razem z sekcjami scenariuszy, katalizatorów i ryzyk; to one mówią, co może się zmienić, na jakim horyzoncie i przy jakiej wycenie obraz jakościowy jest faktycznie wyceniany przez rynek. Uzasadnienie pod każdym punktem wskazuje źródło wykorzystane przez model, więc możesz nie zgadzać się z konkretnym osądem zamiast odrzucać cały wynik.
Wyniki pokazują stan wiedzy z chwili wygenerowania raportu. Nowe sprawozdanie, słabszy odczyt zysków, decyzja regulatora albo zmiana popytu w kategorii potrafią ruszyć kilkoma punktami naraz. Po istotnych wydarzeniach lepiej uruchomić raport ponownie, niż traktować pierwotny wynik jako bezterminowy.