Co to jest wartość księgowa?

Wartość księgowa to kapitał własny spółki pokazany w bilansie, czyli wszystkie aktywa minus wszystkie zobowiązania. To teoretyczna kwota, która zostałaby akcjonariuszom, gdyby spółka sprzedała cały majątek dokładnie po wartościach z bilansu i spłaciła wszystkie długi. Podzielona przez liczbę akcji daje wartość księgową na akcję, a cena akcji podzielona przez tę liczbę daje wskaźnik C/WK, czyli cena do wartości księgowej.

Jak się ją liczy#

Wartość księgowa = aktywa - zobowiązania

Wartość księgowa na akcję = kapitał własny akcjonariuszy zwykłych / liczba akcji

C/WK = cena akcji / wartość księgowa na akcję

Załóżmy, że spółka ma 1 mld złotych aktywów i 600 mln zobowiązań. Wartość księgowa wynosi 400 mln złotych. Przy 10 mln akcji to 40 złotych na akcję. Jeśli akcje kosztują 60 złotych, C/WK wynosi 1,5, czyli rynek płaci półtorej złotówki za każdą złotówkę kapitału własnego z bilansu.

Przy spółce z GPW w liczniku stawiasz kapitał własny przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej, bez udziałów niekontrolujących, a w mianowniku liczbę akcji pomniejszoną o akcje własne, które spółka skupiła i jeszcze nie umorzyła. Te akcje nie dają prawa do dywidendy ani głosu, więc nie powinny rozcieńczać wyniku. Jeśli dwa źródła podają różną wartość księgową na akcję dla tej samej spółki, zwykle różnią się właśnie jednym z tych dwóch kroków albo datą bilansu, z którego wzięto kapitał.

Realny przykład#

JPMorgan Chase na koniec 2025 roku wykazał w sprawozdaniu rocznym wartość księgową 126,99 USD na akcję, wobec 116,07 USD rok wcześniej, czyli o 9% więcej. Materialna wartość księgowa, po odjęciu wartości firmy i innych wartości niematerialnych, wyniosła 107,56 USD.

Ten sam raport podaje kapitalizację rynkową 868,79 mld USD przy 2,70 mld akcji, co daje kurs około 322 USD na koniec roku. C/WK wynosi więc około 2,5, a cena do materialnej wartości księgowej około 3,0. Czyli rynek wyceniał każdego dolara kapitału banku na dwa i pół dolara. Dla banku, którego aktywa to głównie kredyty i papiery wartościowe wyceniane blisko rynku, to wynik, który wymaga uzasadnienia w rentowności, i ten sam raport podaje je obok: zwrot z kapitału własnego 17% w 2025 roku, po 18% rok wcześniej.

Wartość księgowa działa najlepiej właśnie w bankach i ubezpieczycielach. Ich bilans składa się z aktywów finansowych, których wartość da się sprawdzić, więc kapitał własny jest bliski realnej wartości majątku.

Gdzie wartość księgowa zawodzi#

W spółkach, których główne aktywa to marka, oprogramowanie albo relacje z klientami, wartość księgowa mówi mało. Te aktywa zwykle nie trafiają do bilansu, jeśli spółka zbudowała je sama. Do tego skup akcji zmniejsza kapitał własny: Apple na koniec roku fiskalnego 2025 miał 73,73 mld USD kapitału własnego przy wartości rynkowej ponad 3 bln USD, co daje C/WK powyżej 40. Ta liczba nie mówi nic o tym, czy akcje są drogie, tylko o tym, że spółka oddała akcjonariuszom większość zarobionego kapitału.

Uważam, że C/WK ma sens tylko w parze z ROE. Spółka, która zarabia 20% na kapitale własnym, uzasadnia wyższy C/WK niż spółka zarabiająca 5%, i to zestawienie mówi więcej niż każdy z tych wskaźników osobno.

Pojęcia powiązane#

ROE dzieli zysk netto przez tę samą wartość księgową. Kapitalizacja rynkowa to rynkowa wycena, z którą wartość księgowa jest porównywana. O tym, gdzie C/WK i inne mnożniki się łamią, piszemy w tekście o wskaźniku C/Z.