RaportyMonitoringPortfelMetodologiaCennikBlogO nasZacznij za darmo
Słownik / Wycena i rynek / C/Z (cena do zysku)
Słownik · Wycena i rynek

Co to jest wskaźnik C/Z?

C/Z to cena akcji podzielona przez zysk na akcję: ile płacisz za złotówkę rocznego zysku spółki. Wzór, dwa sposoby liczenia i przykład z Microsoftu.

C/Z = cena akcji / zysk na akcję (EPS)

C/Z, czyli cena do zysku, to cena akcji podzielona przez zysk, jaki przypada na jedną akcję w ciągu roku. Odpowiada na proste pytanie: ile rynek płaci dziś za złotówkę zysku spółki. Jest to najczęściej cytowany wskaźnik wyceny, bo da się go policzyć w pięć sekund, ale właśnie ta prostota sprawia, że łatwo go źle odczytać.

Na prawdziwej spółce · MSFT

Microsoft zamknął rok obrotowy 2026 z rozwodnionym zyskiem na akcję 17,95 USD (według GAAP) i 17,28 USD (po korektach, non-GAAP). Kurs po konferencji wynikowej wyniósł 451,10 USD, co daje C/Z około 25,1 wobec zysku GAAP i około 26,1 wobec zysku skorygowanego. Gdyby te same zyski podzielić przez kurs sprzed konferencji, 393,35 USD, wyszłoby około 21,9 i 22,8.

Jak się liczy

C/Z = cena akcji / zysk na akcję (EPS)

Cenę bierzemy z notowań, zysk na akcję ze sprawozdania. Najczęściej używa się zysku z ostatnich czterech kwartałów, czyli wersji "trailing". Druga wersja, "forward", dzieli cenę przez zysk, którego dopiero oczekuje się w następnych dwunastu miesiącach. Ta druga opiera się na prognozie, więc jest tak dobra, jak prognoza.

Ten sam wynik dostaniesz, dzieląc kapitalizację rynkową przez zysk netto spółki, o ile liczba akcji w obiegu się nie zmieniła. Jeśli się zmieniła, na przykład po emisji albo skupie akcji, wersja na jedną akcję jest bezpieczniejsza, bo uwzględnia rozwodnienie.

Jak to czytać po konferencji wynikowej

Po publikacji wyników mianownik się zmienia, bo w miejsce najstarszego kwartału wchodzi nowy. Jeśli zysk rośnie, a kurs stoi, C/Z spada, choć nikt nic nie przecenił. Jeśli kurs rośnie szybciej niż zysk, C/Z rośnie. Dlatego sam ruch kursu po wynikach nie mówi, czy spółka zrobiła się droższa: trzeba sprawdzić, co zrobił zysk.

Na stronie wyników spółki (Wyniki spółek) obok reakcji kursu stoją liczby z komunikatu, z których taki wskaźnik można odtworzyć. Pamiętaj tylko, żeby w liczniku i mianowniku stał ten sam moment: kurs z dnia po konferencji i zysk z raportu, który ta konferencja omawia.

Częste nieporozumienia

Pierwsze: niskie C/Z nie znaczy, że akcje są tanie, a wysokie nie znaczy, że są drogie. Wysokie C/Z oznacza, że rynek spodziewa się wzrostu zysku. Niskie bywa pułapką: spółka cykliczna na szczycie cyklu ma świetny zysk i niski mnożnik, a rynek właśnie dlatego nie chce za ten zysk płacić, że wie, że nie potrwa.

Drugie: zysk netto może zawierać pozycje, które nie wrócą. Zysk z przeszacowania udziałów, sprzedaży majątku czy korzyść podatkowa podnoszą licznik wzoru i obniżają C/Z, choć biznes się nie zmienił. Przykład z Microsoftu pokazuje to w małej skali.

Trzecie: porównywanie ponad branżami. Bank, producent paliw i spółka programistyczna mają inną strukturę kosztów, kapitału i cykl, więc ich C/Z nie leżą na jednej skali. Dopiero zestawienie z konkurentami i z własną historią spółki daje punkt odniesienia.

Czwarte: ujemny zysk. Przy stracie C/Z nie ma sensu, a przy zysku bliskim zera wychodzi liczba astronomiczna, która nic nie mówi. W takich przypadkach wskaźnik zwyczajnie się pomija.

Na co uważać na GPW

Spółki z GPW podają wyniki w złotych i często wypłacają dużą część zysku jako dywidendę, co przy porównaniu z amerykańskimi spółkami wzrostowymi robi różnicę: tam zysk zostaje w firmie, tu częściej trafia do akcjonariuszy. Warto też sprawdzić, czy zysk netto, od którego liczysz EPS, jest zyskiem przypadającym akcjonariuszom jednostki dominującej, a nie całej grupy razem z udziałami mniejszościowymi. Na to samo trzeba patrzeć przy zyskach jednorazowych, które w raportach polskich spółek, szczególnie banków i koncernów paliwowych, potrafią zmienić wynik kwartału.

Pytania i odpowiedzi

Co to jest wskaźnik C/Z i co mówi?

C/Z (po angielsku P/E) to cena jednej akcji podzielona przez roczny zysk przypadający na tę akcję. Mówi, ile rynek płaci dziś za jednostkę zysku spółki. Wynik 25 oznacza, że za każdą złotówkę rocznego zysku płacisz 25 zł, o ile zysk się nie zmieni.

Jak obliczyć wskaźnik C/Z?

Weź aktualny kurs akcji i podziel go przez zysk na akcję z ostatnich czterech kwartałów. Zysk na akcję (EPS) spółka podaje w raporcie, więc nie trzeba go liczyć samemu. Można też podzielić kapitalizację rynkową przez zysk netto, wynik wyjdzie ten sam, jeśli liczba akcji się nie zmieniała.

Czy niskie C/Z oznacza, że akcje są tanie?

Nie musi. Niskie C/Z bywa znakiem, że rynek nie wierzy w utrzymanie zysku, na przykład gdy zysk jest szczytowy albo podbity zdarzeniem jednorazowym. Wskaźnik pokazuje cenę względem zysku, a nie to, czy ta cena jest uzasadniona. Dlatego patrzy się na niego razem ze wzrostem zysku i jakością tego zysku.

Jaki jest dobry wskaźnik C/Z?

Nie ma jednej dobrej liczby. Porównuje się spółkę z jej własną historią i z firmami z tej samej branży, bo banki, spółki surowcowe i spółki technologiczne handlują się przy bardzo różnych mnożnikach. Wynik porównany do zupełnie innej branży niewiele mówi.

Co zrobić, gdy spółka ma stratę i C/Z jest ujemne?

Wskaźnik traci wtedy sens i zwykle się go po prostu pomija, zamiast podawać liczbę ujemną. Przy stracie lepiej sięgnąć po inne punkty odniesienia: przychody, wartość księgową albo EV/EBITDA, o ile EBITDA jest dodatnia.

Powiązane pojęcia

Do poczytania

Cookies i analityka

Niezbędne pliki cookie trzymają Cię zalogowanym. Analityka rusza tylko wtedy, gdy się zgodzisz.