Co to jest cykl konwersji gotówki?
Cykl konwersji gotówki (CCC) to liczba dni, przez które pieniądze tkwią w zapasach i należnościach. Wzór, składniki i przykład NVIDII z należnościami 63,06 mld USD.
Cykl konwersji gotówki, w skrócie CCC, mówi, ile dni mija od momentu, gdy spółka płaci za towar lub surowce, do momentu, gdy dostaje pieniądze od klienta. To czas, przez który jej gotówka jest zamrożona w obrocie. Im krótszy, tym mniej kapitału pochłania bieżąca działalność.
NVIDIA miała na koniec II kw. roku obrotowego 2027 należności 63,06 mld USD wobec 40,71 mld USD w poprzednim kwartale i zapasy 31,57 mld USD wobec 25,80 mld USD. Przy zysku netto GAAP 59,69 mld USD wolna gotówka non-GAAP wyniosła 21,34 mld USD, spadając z 48,55 mld USD w I kwartale.
Jak się go liczy
CCC = DIO + DSO - DPO
Trzy składniki mają swoje skróty. DIO to liczba dni, przez które towar leży w zapasach, zanim zostanie sprzedany. DSO to liczba dni, po których klienci płacą za to, co już kupili. DPO to liczba dni, po których sama spółka płaci swoim dostawcom. Pierwsze dwa wydłużają cykl, bo wiążą gotówkę. Trzeci go skraca, bo daje spółce darmowy kredyt kupiecki.
Przykład na okrągłych liczbach. Spółka trzyma zapasy przez 60 dni, klienci płacą jej po 40 dniach, a ona dostawcom płaci po 30 dniach. Jej cykl wynosi 60 + 40 - 30 = 70 dni. Przez dziesięć tygodni musi finansować działalność z własnych środków albo z kredytu. Gdyby udało się skrócić zapasy do 45 dni, cykl spadłby do 55 dni, a uwolniona gotówka trafiłaby z powrotem do spółki bez żadnego zysku księgowego.
Cykl konwersji gotówki jest uzupełnieniem pojęcia kapitału obrotowego. Kapitał obrotowy pokazuje kwotę uwięzioną w zapasach, należnościach i zobowiązaniach, a CCC przedstawia to samo w dniach, co ułatwia porównanie spółek o różnej skali. Wartość CCC zmienia się z kwartału na kwartał, dlatego ważniejsze od pojedynczego wyniku jest kierunek zmian na przestrzeni kilku okresów.
Jak to czytać po konferencji wynikowej
Zacznij od tego, który składnik się ruszył. Wzrost należności szybszy niż przychodów to sygnał wydłużonych terminów płatności albo kłopotów z windykacją. Wzrost zapasów szybszy niż sprzedaży to albo świadome gromadzenie przed premierą, albo problem z popytem. W NVIDII zapasy zawierały także odpis 0,4 mld USD na układy H200 i zobowiązania zakupowe, który obniżył marżę brutto o 0,8 punktu procentowego. Zapytaj zarząd, czy to jednorazowe, i czy należności są ubezpieczone lub zabezpieczone. Zestaw cykl z wolną gotówką: jeśli CCC rośnie, a FCF maleje, gotówka rzeczywiście zostaje w obrocie.
Częste nieporozumienia
Pierwsze: że CCC jest ważny dla każdej spółki. W banku nie ma sensu, a w firmach usługowych bez zapasów zostaje tylko DSO minus DPO. Drugie: że da się porównywać CCC spółek z różnych branż. Supermarket i producent samolotów mają skrajnie różne cykle z natury modelu. Porównuje się spółkę z jej własną historią i z bliskimi konkurentami. Trzecie: że krótki cykl wynika z wyższej jakości biznesu. Bywa, że to po prostu efekt sezonowości w dniu bilansowym.
Na co uważać na GPW
Polskie spółki z branży handlowej i budowlanej często mają zobowiązania i należności rozbite na długo- i krótkoterminowe, więc do DSO i DPO trzeba brać tylko część krótkoterminową. W budownictwie dochodzą rozliczenia kontraktów w czasie, które zakłócają proste wskaźniki. Warto też zwrócić uwagę na faktoring: sprzedaż należności bankowi skraca DSO na papierze, ale gotówka zostaje opłacona kosztem finansowania. Informację o tym spółka podaje zwykle w notach do sprawozdania.
Pytania i odpowiedzi
Co oznacza ujemny cykl konwersji gotówki?
Że spółka płaci dostawcom później, niż sama dostaje pieniądze od klientów i sprzedaje zapasy. Dostawcy w praktyce finansują jej działalność. Tak działa wiele sieci handlowych i firm z płatnością z góry. Taki układ jest wygodny, ale zależy od zaufania dostawców, więc przy kłopotach spółki potrafi się szybko odwrócić.
Czy krótszy cykl konwersji gotówki jest zawsze lepszy?
Zwykle tak, bo mniej gotówki jest uwięzione w obrocie. Ale cykl skrócony przez agresywne ściąganie należności albo opóźnianie płatności wobec dostawców może pogorszyć relacje handlowe. Trzeba sprawdzić, który składnik się zmienił i dlaczego.
Jak liczyć DSO, DIO i DPO?
DSO to należności podzielone przez przychody i pomnożone przez liczbę dni w okresie. DIO to zapasy podzielone przez koszt własny sprzedaży i pomnożone przez liczbę dni. DPO to zobowiązania wobec dostawców podzielone przez koszt własny sprzedaży i pomnożone przez liczbę dni.
Gdzie szukać danych do CCC w raporcie spółki?
W bilansie, czyli w pozycjach należności, zapasy i zobowiązania handlowe, oraz w rachunku zysków i strat, czyli w przychodach i koszcie własnym sprzedaży. Przy raportach kwartalnych dni liczy się na kwartał, przy rocznych na rok, i nie wolno ich mieszać.