RaportyMonitoringPortfelMetodologiaCennikBlogO nasZacznij za darmo
Słownik / Zyskowność / ROA
Słownik · Zyskowność

Co to jest ROA?

ROA to zysk netto podzielony przez aktywa spółki. Wzór, czym różni się od ROE, dlaczego dla banków wychodzi nisko, i przykład z liczbami PKO BP.

ROA = zysk netto / aktywa ogółem

ROA, czyli rentowność aktywów, to zysk netto spółki podzielony przez jej aktywa ogółem, podany w procentach. Odpowiada na pytanie, ile zysku firma wyciska z całego majątku, którym zarządza, niezależnie od tego, kto ten majątek sfinansował.

Na prawdziwej spółce · PKO

PKO BP zarobił w I półroczu 2026 zysk netto 5,29 mld zł, a jego ROE wyniosło 18,4%. Portfel finansowania sięgał 350 mld zł, a oszczędności klientów 721 mld zł. Aktywów ogółem w tych danych nie ma, więc ROA trzeba policzyć ze sprawozdania.

Jak się je liczy

ROA = zysk netto / aktywa ogółem

Załóżmy, że spółka ma aktywa warte 200 mln zł (maszyny, zapasy, gotówka, należności) i zarabia w roku 10 mln zł. Jej ROA to 5%. Z każdych 100 zł majątku zostaje 5 zł zysku.

Aktywa bierze się z bilansu, zysk netto z rachunku zysków i strat. Jest przy tym pułapka czasowa: zysk powstaje przez cały okres, a aktywa są zdjęciem na jeden dzień. Dlatego wielu analityków dzieli zysk przez średnie aktywa z początku i końca okresu. Przy wyniku półrocznym trzeba go jeszcze przeliczyć na rok, jeśli porównujesz go z ROA roczną.

ROA kontra ROE

Obie miary mają ten sam licznik, różnią się mianownikiem. ROE dzieli przez kapitał własny, ROA przez wszystko, co spółka ma, czyli także to, co finansuje się długiem i zobowiązaniami. Związek między nimi jest prosty: ROE to w przybliżeniu ROA razy mnożnik, ile razy aktywa przewyższają kapitał własny. Spółka z niewielkim własnym kapitałem i dużym długiem ma więc ROE znacznie wyższe od ROA.

To dlatego ROA jest ostrożniejszą miarą. Pokazuje jakość samego biznesu, zanim dźwignia finansowa go podkręci. Jeśli ROE rośnie, a ROA stoi w miejscu, spółka nie zaczęła lepiej zarabiać, tylko bardziej się zadłużyła albo skurczyła kapitał własny, na przykład skupem akcji.

Jak to czytać po konferencji wynikowej

Zarząd banku mówi zwykle o ROE, koszcie ryzyka i relacji kosztów do dochodów, a ROA zostawia analitykom. Warto więc zrobić jedno ćwiczenie: wziąć zysk netto z komunikatu, aktywa z bilansu i porównać wynik z poprzednim rokiem. Jeśli zysk rośnie wolniej niż aktywa, bank rośnie kosztem rentowności. Jeśli szybciej, wykorzystuje majątek sprawniej.

Częste nieporozumienia

Pierwsze: ROA nie nadaje się do porównań między branżami. Bank, rafineria i firma programistyczna mają tak różną strukturę majątku, że identyczne ROA znaczyłoby coś zupełnie innego. Drugie: wysokie ROA nie oznacza taniej akcji, to miara rentowności, nie wyceny. Trzecie: aktywa w bilansie są wyceniane księgowo, a nie rynkowo, więc spółka z dawno kupionym majątkiem może mieć zaniżoną wartość mianownika i zawyżone ROA.

Na co uważać na GPW

W bankach zysk netto bywa zaburzany zdarzeniami jednorazowymi, jak rezerwy na ryzyko prawne. PKO BP wykazał w tym półroczu 700 mln zł rezerw związanych z ryzykiem prawnym kredytów frankowych. Jeśli policzysz ROA z takim wynikiem, dostaniesz liczbę niższą niż w roku bez rezerwy. Dobrze podać oba warianty, z rezerwą i bez niej, i napisać wprost, który jest który.

Kiedy ROA pomaga najbardziej

ROA najlepiej sprawdza się tam, gdzie majątek jest głównym narzędziem pracy: w przemyśle, energetyce, handlu, bankowości. Tam pytanie "czy ta fabryka, flota albo sieć sklepów zarabia na siebie" jest sensowne. Mniej mówi o spółkach, których wartość siedzi w ludziach i kodzie, bo ich aktywa w bilansie są małe, a ROA wychodzi ogromne i niewiele wyjaśnia. Najuczciwiej patrzeć na trend z kilku lat, a nie na jeden okres, i zawsze zestawiać ROA z ROE, żeby zobaczyć, ile pracy wykonuje dźwignia.

Pytania i odpowiedzi

Co mówi wskaźnik ROA?

ROA pokazuje, ile zysku netto spółka wypracowała na każdą złotówkę swoich aktywów, niezależnie od tego, czy te aktywa sfinansowano kapitałem własnym czy długiem. To miara tego, jak sprawnie firma wykorzystuje cały majątek, którym dysponuje.

Jaka jest różnica między ROA a ROE?

ROA dzieli zysk przez całe aktywa, ROE tylko przez kapitał własny. Im więcej długu w finansowaniu, tym ROE jest wyższe od ROA, bo ten sam zysk dzieli się przez mniejszy mianownik. Dlatego ROE bywa efektowne u spółek bardzo zadłużonych, a ROA jest ostrożniejszą miarą.

Jakie ROA jest dobre?

To zależy od branży. W przemyśle i handlu wynik kilku procent bywa przyzwoity, w oprogramowaniu może być wyraźnie wyższy, a w bankach ROA rzadko przekracza kilka procent, bo ich aktywa to głównie kredyty i papiery wartościowe. Sensownie porównuje się spółki z tej samej branży i tę samą spółkę w czasie.

Dlaczego ROA banków jest niskie?

Bank pracuje na bardzo dużym bilansie, w którym większość to cudze pieniądze (depozyty), a marża na kredycie jest cienka. Zysk wobec takiej sumy aktywów wygląda więc skromnie, mimo że ROE tego samego banku może sięgać kilkunastu procent.

Czy ROA może być ujemne?

Tak, gdy spółka ma stratę netto w danym okresie. Jedno słabe ROA nie przesądza o niczym, ale kilka okresów z rzędu pokazuje, że majątek nie zarabia na swoje utrzymanie.

Powiązane pojęcia

Do poczytania

Cookies i analityka

Niezbędne pliki cookie trzymają Cię zalogowanym. Analityka rusza tylko wtedy, gdy się zgodzisz.